LR2B58 Oto Bakım

Antifreez Çeşitleri

Antifreez raflarında kırmızı, yeşil, mavi, turuncu ve mor şişeler yan yana durur; fiyat farkı bazen iki katına çıkar. Oysa şişenin rengi kimyasal içerik hakkında tek başına hiçbir bağlayıcı bilgi vermez. Renk yalnızca üreticinin kattığı boyadır ve sızıntı tespitini kolaylaştırmak için kullanılır. Doğru antifreez seçimi, katık teknolojisine (IAT, OAT, HOAT/Si-OAT), motor blok malzemesine ve üreticinin verdiği spesifikasyon koduna bakmakla yapılır.

Antifreez Nedir, Neyi Korur?

Soğutma sıvısı temelde üç iş yapar: donma noktasını düşürür, kaynama noktasını yükseltir (basınçlı sistemde birlikte çalışarak) ve en önemlisi metal yüzeylerde korozyon önleyici bir film oluşturur. Baz sıvı çoğunlukla monoetilen glikol, bazı ürünlerde propilen glikol veya gliserindir. Baz sıvı markalar arasında büyük ölçüde benzerdir; farkı yaratan yüzde 3-8 arasındaki katık paketidir. Bu paket tükendiğinde sıvı hâlâ donmaya karşı korur ama alüminyum radyatör, su pompası salmastrası ve conta yüzeylerini korumaz.

Kimyasal Aileler ve Tipik Renkler

TeknolojiAna katıkYaygın renkUygun olduğu motorTipik ömür
IAT (inorganik)Silikat, fosfat, nitrit, boratYeşil, mavi-yeşilDökme demir bloklu, pirinç/bakır radyatörlü eski araçlar2 yıl / ~50.000 km
OAT (organik asit)Karboksilatlar (2-EHA, sebasik asit)Kırmızı, pembe, turuncuAlüminyum ağırlıklı modern motorlar5 yıl / ~150.000 km
HOAT (hibrit)Silikat + organik asitMavi, turkuaz, sarıAvrupa menşeli çoğu motor4-5 yıl
P-HOAT (Asya tipi)Fosfat + organik asit, silikatsızMavi, kırmızı, yeşilJapon/Kore menşeli motorlar5 yıl civarı
Si-OAT / LobridAz miktar silikat + karboksilatMor, pembe-morYeni nesil turbo ve alüminyum bloklar5 yıl ve üzeri

Dikkat edilecek nokta: aynı mavi renk, hem eski tip IAT hem Asya tipi fosfatlı bir ürün olabilir. Kırmızı ise hem saf OAT hem hibrit bir ürünü işaret edebilir. Bu yüzden karar verirken bidonun arkasındaki spesifikasyon satırı (örneğin G11/G12/G12+ tipi kodlar veya ASTM/JIS referansları) rengin önüne geçer.

Adım Adım Seçim Süreci

  1. Üretici spesifikasyonunu bulun. Kullanım kılavuzunda veya genleşme deposu kapağında istenen tip yazar. Bu tek satır, mağazadaki onlarca seçeneği ikiye üçe indirir.
  2. Motor malzemesini teyit edin. Tamamen alüminyum blok ve alüminyum radyatör varsa fosfat ve silikat oranı düşük, karboksilat ağırlıklı ürünler daha güvenli. Dökme demir blok + bakır radyatörde ise silikat/nitrit içeren klasik ürün hâlâ mantıklı olabilir.
  3. Bölge suyu sertliğini hesaba katın. Sert su ile seyreltilen fosfatlı ürünlerde kalsiyum/magnezyum fosfat çökeltisi oluşabilir. Konsantre alıp saf su ile karıştırmak, hazır karışım almaktan daha kontrollü sonuç verir.
  4. Karışım oranını iklime göre belirleyin. Yaklaşık %50 glikol – %50 saf su karışımı -35 °C civarına kadar koruma sağlar; %33 oranı yalnızca -18 °C dolaylarındadır. Glikol oranını %60'ın üzerine çıkarmak donma korumasını iyileştirmez, ısı transferini bozar.
  5. Mevcut sıvıyı ölçün. Refraktometre ile donma noktasını, test şeridiyle pH ve katık durumunu kontrol edin. pH 7,5'in altına düşmüşse veya sıvı kahverengi/bulanık görünüyorsa katık paketi tükenmiştir.
  6. Geçiş yapıyorsanız tam yıkama uygulayın. IAT'ten OAT'e veya tersine geçişte radyatör, kalorifer peteği ve blok saf su ile durulanmalı; artık silikatlar yeni karboksilatlarla jel oluşturabilir.
  7. Doldurduktan sonra hava alın. Sistemde kalan hava cebi, termostat sonrası sıcaklık dalgalanmasına ve kalorifer performans kaybına yol açar. Motoru rölantide ısıtıp seviyeyi tekrar k